บทความ

พระคุณแนบไว้นิรันดร


บารมีพระมากพ้น         รำพัน
พระพิทักษ์ยุติธรรม์      ถ่องแท้
บริสุทธิ์ดุจดวงตะวัน     ส่องโลก ไสร้แฮ
ทวยราษฎร์รักบาทแม้   ยิ่งด้วยบิตุรงค์

 

ท่านที่เคยเรียนประวัติศาสตร์ ประวัติวรรณคดีและวรรณคดีไทยมาไม่มากก็น้อย ย่อมจะทราบว่า บทกวี…ไม่ใช่สิ…ต้องเรียกให้ถูกต้องว่า บทพระราชนิพนธ์ ที่คนทั่วไปมักจะอัญเชิญมาอ้างถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่พระราชนิพนธ์ไว้ในบทละครชวนหรรษาเรื่อง “นิทราชาคริต” ตอนที่ตัวเอกของเรื่องชื่อ อาบูหะซัน กล่าวสดุดีถึงพระคุณของ กาหลิบ ไว้นั้น ต่อมาจะกลับมาเป็นบทสดุดีที่ปวงชนชาวไทยสำนึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์เอง พระปิยมหาราช-พระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักยิ่งของปวงชน อย่างยากที่จะหาบทกวีใดเสมอเหมือนได้เท่า

ในฐานะที่ทรงพระราชนิพนธ์ที่เด่นอีกมาก พระราชนิพนธ์ไกลบ้าน พระราชพิธีสิบสองเดือน เงาะป่า นิทราชาคริต กาพย์เห่เรือ ฯลฯ และพระราชนิพนธ์เบ็ดเตล็ดอีกมาก ซึ่งเต็มไปด้วยสารัตถะน่าอ่านน่าคิด เช่น ในโคลงสี่สุภาพที่ว่า

ฝูงชนกำเนิดคล้าย คลึงกัน/ใหญ่ย่อมเพศผิวพรรณ แผกบ้าง/ความรู้อาจเรียนทัน กันหมด/ยกแต่ชั่วดีกระด้าง อ่อนแก้ฤๅไหว

ซึ่งแสดงถึงความรู้สึกหรือสำนึกส่วนพระองค์ที่ทรงเห็นว่า “คนเราที่เกิดมาเหมือนลักษณะคล้ายคลึงกัน ต่างกันแต่จะตัวใหญ่-ตัวเล็ก(ย่อม)-เพศ–ผิวพรรณผิดแผกกันไปก็ตาม แต่ความรู้อาจเล่าเรียนได้เท่าเทียมกันหมด ยกเว้นแต่คนจะชั่ว-จะดี-จะหยาบกระด้าง-จะอ่อนน้อมถ่อมตน (หรืออ่อนโยน-อ่อนแอ-หรือหย่อนในการปฏิบัติตนเป็นคนดี ?) เท่านั้นที่แก้ไขไม่ได้” นี่น่าจะนำไปโยงถึงที่ทรงประกาศเลิกทาส เพื่อให้คนมีสถานภาพเท่าเทียมกันในกาลต่อมา

(พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อ 18 ตุลาคม 2347 เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อพระชนม์ 15 พรรษา-ก่อนทรงบรรลุนิติภาวะเมื่อ 1 ตุลาคม พศ. 2411 ทรงมีพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษกเมื่อทรงบรรลุนิติภาวะ 20 พรรษา เมื่อ 16 พฤศจิกายน พศ. 2416 ทรงออกกฎหมายเลิกทาส เมื่อ พศ. 2448 เสด็จสวรรคต เมื่อ 23 ตุลาคม พศ. 2453 สิริพระชนมายุ 58 พรรษา ทรงครองราชย์ 42 ปี ซึ่งยาวนานที่สุด ก่อนจะมาถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน)

พระราขนิพนธ์อีกบทหนึ่งซึ่งทรงแสดงความเฉียบคมในพระราชปฏิภาณยิ่ง คือ (โคลงสี่สุภาพ) เฮ้ยเฮ้ยอย่าเยาะเย้ย หยามเด็ก/พริกว่าเมล็ดเล็ก เผ็ดล้ำ/คือใครจักกินเหล็ก บ่ร่ำ ลือพ่อ/โคแก่จนเขาง้ำ เด็กขี้นขี่คอ ฯ

พระราชนิพนธ์บทนี้มีคนโยงใย (สมัยนี้ต้องว่า “มโน”) ไปว่าทรงเขียนเชิงกระทบกระเทียบสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ก่อนที่จะทรงบรรลุนิติภาวะ แต่ผู้รู้หลายคนก็ให้ความเห็นว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ เพราะพระองค์ทรงมีพระวิจารณญาณและพระวิสัยทัศน์กว้างไกล ถ้าจะแสดงให้เห็นว่าคนรุ่นใหม่หรือรุ่นเยาว์ เช่นพระองค์ ทรงออกพระราชดำริใดออกมา(เช่นการเลิกทาสที่ประเทศต่างๆ มีการรบราฆ่าฟัน เกิดศึกกลางเมือง) แล้วข้าราชการผู้ใหญ่หัวสมัยเก่าในสมัยโน้นอาจไม่เห็นด้วย ก็คิดว่าเป็นไปได้ที่จะทรงพระราชนิพนธ์เช่นนั้น ไม่น่าจะเป็นการกระทบกระเทียบสมเด็จเจ้าพระยา ฯผู้มีบุญคุณต่อประเทศชาติบ้านเมือง ช่วยรักษาราชการแทนพระองค์มา

ข้าพเจ้าคิดเช่นที่ผู้รู้หลายท่านมีความเห็นเช่นว่านี้ ไม่ใช่เพราะเคยเป็นเป็น “ลูกเจ้าพ่อ” สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ผู้มีบุญคุณยิ่งใหญ่เป็นที่มาของโรงเรียนบ้านสมเด็จเจ้าพระยา-วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา หรือมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยาในปัจจุบัน นอกจากนั้นยังเคารพในคติประจำตราพระอาทิตย์ของสมเด็จเจ้าพระยา ฯ ที่ว่า “สจฺจํ เว อมตา วาจา”-ข้าแผ่นดินซึ่งมีน้อยคนนักที่จะรับราชการสนองพระเดชพระคุณพระบรมมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่จนได้รับพระราชทานเลื่อนบรรดาศักดิ์สูงสุด (ข้าราชการ-ขุนนางส่วนมากถึง “เจ้าพระยา” ก็นับว่าสูงมากแล้ว) และศิษยานุศิษย์ในฐานะ “ลูกเจ้าพ่อ” ต่างยึดเป็นคำขวัญของสถาบันและถือเป็นคติประจำใจทุกคน

ต่อมาครั้นเมื่อข้าพเจ้าได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในจำนวนมากมายของลูก “พระเกี้ยว” (พระเกี้ยวความหมายมาจาก “จุฬาลงกรณ์”) ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงใช้เป็นตราพระราชลัญจกรประจำพระองค์แล้ว พระมหากรุณาธิคุณของพระมหากษัตริย์ที่ทรงได้รับพระราชสมัญญาเป็น “มหาราช” 2 พระองค์ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณยิ่งต่อชาวจุฬา ฯ และต่อแผ่นดินไทย จึงสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแนบไว้นิรันดร



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน ตุลาคม ปี 2558
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/bS1mo

บทความที่เกี่ยวข้อง

อัพเดทล่าสุด
24 Nov 2017

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
21,900,000
2.
11,530,000
3.
14,900,000
4.
3,699,000
5.
2,930,000
6.
679,000
7.
1,290,000
8.
21,890,000
9.
3,090,000
10.
75,000,000
12.
1,545,000
13.
1,465,000
14.
2,390,000
15.
489,000
16.
1,199,000
18.
2,490,000
19.
479,000
20.
939,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th