บทความ

ปิยราชกวินทร์


มีคนถามว่า ทำไมพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช จึงทรงเลือกเสด็จพระราชดำเนินทรงดนตรีที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใน “วันที่ 20 กันยายน” นับแต่ปีแรกจนกระทั่งทรงมีพระราชภาระมากมิอาจปลีกพระองค์ไปทรงดนตรีได้ในหลายปีต่อมา แต่ชาวจุฬา ฯ ก็ถือวาระนั้นเป็นกาลอันมงคล จัดงานแสดงดนตรีสืบทอดพระราชภาระต่อๆ มา

 

ผู้รู้ได้ตอบให้กระจ่างไว้ว่า เพราะ “วันที่ 20 กันยายน” นั้นเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนข้าราชการพลเรือน อันได้รับสถาปนาเป็นจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในกาลต่อมา

 

ผู้รู้ยังเล่าต่อไปอีกว่า ทุกวันที่ 20 กันยายน พระบรมวงศานุวงศ์ ที่ขณะนี้ได้แก่ พระราชนัดดาในสมเด็จพระปิยมหาราช อันมีสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร เป็นอาทิ พร้อมด้วยเชื้อพระวงศ์ในราชตระกูลต่างๆ อันสืบเนื่องในพระมหากษัตริย์อันเป็นที่รักยิ่งพระองค์นั้น จะเสด็จและไปร่วมบำเพ็ญพระกุศล ณ วัดราชบพิธ นั่นก็เพื่ออุทิศถวายเป็นราชพลีแด่สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง หลังจากนั้น พระบรมวงศานุวงศ์และเชื้อพระวงศ์ทั้งหลายก็จะเสด็จและไปสักการะบูชาพระบรมอัฐิ พระอัฐิซึ่งบรรจุอยู่ ณ ศาลา สถูปหรือเจดีย์ต่างๆ ณ สุสานหลวงด้านทิศตะวันตกของวัดราชบพิธนั้นเป็นประจำ

 

สำหรับปีนี้ ซึ่งเป็นปีครบ 150 ปีแห่งวันพระราชสมภพของสมเด็จพระปิยมหาราช ซึ่งองค์การศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้ประกาศยกย่องพระองค์ในฐานะบุคคลสำคัญของโลก เมื่อวันที่ 20 กันยายนที่ผ่านมา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงได้จัดงานเพื่อรำลึกถึงพระองค์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อยกย่องเชิดชูพระปรีชาญาณด้านอักษรศาสตร์ และความสนพระทัยในด้านอักษรศาสตร์ของพระองค์ ซึ่งแสดงถึงพระอัจฉริยภาพของพระองค์ที่ยืนยันได้จากพระราชนิพนธ์ที่ทรงสะท้อนออกมาเป็นโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ลิลิต ตลอดจนร้อยแก้วที่มีพระราชนิพนธ์ชั้นเยี่ยมมากมาย

 

คำว่า “ปิยราชกวินทร์” นั้นมาจากคำว่า “ปิย+ราช+กวี+อินทร” ซึ่งแปลความหมายตรงตัวอักษรว่า “กวีผู้เป็นมหาราชอันเป็นที่รัก” หรือ “กวีผู้ยิ่งใหญ่ที่เป็นกษัตริย์อันเป็นที่รักยิ่ง”

 

กล่าวถึงด้านร้อยแก้วแล้ว พระราชนิพนธ์ “ไกลบ้าน” อันเป็นทั้งบันทึก-พระราชหัตถเลขา (จดหมาย) หรือจะนับเป็นสารคดีท่องเที่ยวเชิงนิราศร้อยแก้ว ถือได้ว่าเป็นเรื่องเอก เพราะนอกจากได้รับความรู้และความสนุกเพลิดเพลินตื่นตาตื่นใจเหมือนตามเสด็จอย่างใกล้ชิดแล้ว ยังได้รับความคิดพินิจพิจารณาจากพระราชวิจารณ์ของพระองค์ ซึ่งเสมือนผู้อ่านได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้อ่านความในพระราชหฤทัยของพระองค์ด้วย ซึ่งยากที่จะมีโอกาสเช่นนั้น

 

นอกจากความงดงามในเชิงวรรณศิลป์ร้อยแก้วที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะพระองค์แล้ว ผู้อ่านยังได้ทราบถึงพระ “วิสัยทัศน์” อันสะท้อนถึงสายพระเนตรอันยาวไกลในหลายๆ เรื่อง เช่น ทรงเห็นว่า คนเราไม่ควรรู้แต่ภาษาเดียวหรือสองภาษาเท่านั้น หากควรจะรู้ถึง 3 ภาษา (อังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมนี) ด้วยจึงจะสามารถติดต่อสื่อสารกับชาวโลกชาติอื่นๆ ได้

 

เรื่อง พระราชพิธีสิบสองเดือน ก็เป็นพระราชนิพนธ์ร้อยแก้วที่ทรงกล่าวถึงขนบธรรมเนียมประเพณีต่างๆของไทยในรอบปีไว้อย่างละเอียดซึ่งชนรุ่นหลังจะค้นคว้าอ้างอิงได้อย่างดียิ่ง

 

นี่เป็นเพียงตัวอย่างพระราชนิพนธ์ร้อยแก้วเพียงส่วนน้อย ซึ่งหากจะนับพระราชนิพนธ์ที่ยอดเยี่ยมเป็นพิเศษแล้ว พระราชหัตถเลขาต่างๆ ที่ทรงมีถึงพระราชโอรสหรือพระเจ้าลูกยาเธอที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เสด็จไปทรงศึกษายังต่างประเทศแล้ว ยิ่งนับว่าคนอ่านทั่วไปเป็นผู้มีบุญที่ได้สิ่งที่เป็น “จดหมายพ่อถึงลูกชาย” ที่ไปศึกษาเล่าเรียนในต่างประเทศ เมื่อร้อยกว่าปีที่ผ่านมา จะยิ่งซาบซึ้งในความเป็น “พระมหากษัตริย์อันเป็นที่รักยิ่งของปวงชน” หรือพระปิยมหาราช สุดที่จะหาใดเปรียบปาน

 

ด้านพระราชนิพนธ์ร้อยกรองนั้น พระองค์ทรงพระราชนิพนธ์ได้อย่างงดงามยิ่ง เฉกเช่นโคลงที่รู้จักกันทั่วไป

ฝูงชนกำเนิดคล้าย คลึงกัน

ใหญ่ย่อมเพศผิวพรรณ แผกบ้าง

ความรู้อาจเรียนทัน กันหมด

ยกแต่ชั่วดีกระด้าง อ่อนแก้ฤาไหว

 

เป็นโคลงที่แสดงถึงพระวิสัยทัศน์ในความเป็นนักประชาธิปไตยที่ว่า คนเราเกิดมาย่อมเหมือนกัน แม้ว่าร่างกายอาจใหญ่โตบ้าง เล็ก (ย่อม) บ้าง เพศ และผิวพรรณต่างกันบ้าง แต่ถึงกระนั้นความรู้ก็อาจเล่าเรียนได้เท่าเทียมกัน ยกเว้นแต่การเป็นคนชั่ว คนดี คนแข็งกระด้าง หรือคนอ่อนโยน ซึ่งยากแก่การแก้ไข

 

บทพระราชนิพนธ์ที่เป็นที่ยกย่องมากเรื่องหนึ่งคือ “เงาะป่า” ซึ่งเป็นบทละครที่ทรงพระราชนิพนธ์แก้ความเบื่อหน่ายในยามฟื้นจากอาการพระประชวร แม้จะเป็นเรื่องของชาวป่าที่เรียกว่า เงาะหรือซาไก แต่เป็นวรรณคดีที่สมบูรณ์ทางวรรณศิลป์และนาฏศิลป์ มีบทกลอนที่คนติดใจกันหลายตอนมาก เช่น ตอนที่พระเอกของเรื่องคือ ฮะเนา รำพึงถึงนางเอกของเรื่อง (ลำหับ) ซึ่งเมื่อขับร้องด้วยทำนอง “หกบท” แล้วสะเทือนใจยิ่งนัก….

 

โอ้ลำหับจับอกของเรียมเอ๋ย ไฉนเลยจะได้สมปรารถนา

แต่วันเห็นมิได้เว้นทุกเวลา มาติดตาเตือนใจใช้จำนง

ทราบว่าเขามีคู่สู้ห้ามหัก ยิ่งรื้อรักใฝ่ใจจนใหลหลง

เมื่อยามนอนถอนใจไม่หลับลง จะปลิดปลงเสียด้วยงามเพราะความรัก

 

หรือตอนที่ลำหับลงเล่นธารมีบทบรรยายที่หากร้องด้วยทำนอง “จำปาทองเทศ” จะซึ้งมากๆ…

 

นั่งเหนือแผ่นผาที่หน้าถ้ำ เท้าราน้ำเอนอิงพิงพฤกษา

ตะวันชายฉาบน้ำอร่ามตา ตกตามท่อศิลาซ่ากระจาย

ที่น้ำอับลับช่องมองเห็นพื้น ปลาน้อยน้อยลอยดื่นดูแหล่หลาย

พ่นน้ำฟูเป็นละอองต้องแมลงตาย ตกเรี่ยรายเป็นภักษาน่าเอ็นดู

 

หรือตอนบรรยายธรรมชาติที่ทรงใช้คำง่ายๆ แต่ได้ภาพสดใสงดงามบริสุทธิ์ยิ่งนัก

 

มาลี ดอกดังสีบานเย็นเห็นหรือไม่

ผีเสื้อร่อนว่อนอยู่ดูวิไล งามอะไรหนอผีเสื้อช่างเหลืองาม

กินอะไรเกิดที่ไหนผีเสื้อเอ๋ย อย่าบินเลยตอบต่อที่ข้อถาม

น้องจะได้ไปเกิดไปกินตาม ให้อร่ามเหมือนผีเสื้อเหลือสวยเอย.

 

ยิ่งในพระราชนิพนธ์ ลิลิต “นิทราชาคริต” ซึ่งเป็นนิยายอาหรับราตรีที่กระทรวงศึกษาธิการเคยนำมาเป็นหนังสือเรียนนั้น นอกจากจะได้ทราบขนบธรรมเนียมประเพณีและคติธรรมต่างๆ แล้ว ยังได้รับรสทางวรรณกรรมพร้อมทุกรส ดั่งบทพระราชนิพนธ์ที่ทรงบรรยายไว้ก็มีคนนำมาเป็นบทเทิดพระเกียรติของพระองค์ท่าน เพราะทรงเป็นดั่งบทพระราชนิพนธ์นั้นทุกประการ

 

บารมีพระมากพ้น รำพัน

พระพิทักษ์ยุติธรรม์ ถ่องแท้

บริสุทธิ์ดุจดวงตะวัน ส่องโลก ไซร้แฮ

ทวยราษฎร์รักบาทแม้ ยิ่งด้วยบิตุรงค์.

 

ซึ่งนอกจากจะเป็นบทพระราชนิพนธ์ที่เหมาะสำหรับเทิดพระเกียรติพระองค์ท่านเองแล้ว ยังเหมาะสำหรับเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งเป็นพระราชนัดดาของพระองค์ท่านด้วยอย่างมิมีสิ่งใดเหมาะเท่าบทพระราชนิพนธ์นี้เลย…



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
ภาพโดย : -
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน ธันวาคม ปี 2545
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/pIppb

บทความที่เกี่ยวข้อง

อัพเดทล่าสุด
21 Sep 2017

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
2,549,000
3.
1,749,000
4.
2,249,000
5.
4,590,000
6.
1,999,000
7.
3,990,000
8.
3,065,000
9.
2,790,000
10.
5,490,000
11.
1,354,000
12.
3,399,000
13.
750,000
14.
1,129,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th