บทความ

พาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ ตัดต่อความถี่ เพื่อคุณภาพเสียงที่ดีขึ้น


พาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ (PASSIVE CROSSOVER) อุปกรณ์ตัดความถี่เสียงที่คุ้นหน้าคุ้นตากันดี แต่ส่วนใหญ่นั้น มักไม่เข้าใจว่า มีไว้ทำไม และจะติดตั้งมันอย่างไร ? ครั้งนี้ผมมีคำตอบแบบเจาะลึกมาฝากกัน

 

ครอสส์โอเวอร์มีด้วยกัน 2 ประเภท คือ แอคทีฟ ครอสส์โอเวอร์ (ACTIVE CROSSOVER) ต้องใช้ไฟเลี้ยงวงจร สามารถปรับเลือกความถี่ได้แบบละเอียด อีกประเภทก็คือ พาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ ที่เรากำลังจะกล่าวถึง ไม่ต้องใช้ไฟเลี้ยง ปรับเลือกความถี่ หรือระดับเสียงเป็นค่าต่างๆ ได้ ขึ้นอยู่กับวงจร ในชุดลำโพงประเภทแยกชิ้น จะมีเจ้าพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์มาด้วย ดังนั้น คุณจะเห็นอุปกรณ์ภายในกล่องมีมากมายหลายชิ้น อาทิ ลำโพงแยกชิ้น 2 ทาง จะมีชุดลำโพงมิดเบสส์ 1 คู่ ทวีเตอร์ 1 คู่ และเจ้าพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์อีก 2 ตัว ซึ่งแต่ละข้างต่างทำหน้าที่แยกกันอิสระโดยสิ้นเชิง

 

ส่วนประกอบ

พาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์แต่ละตัว จะประกอบด้วยแผงวงจร และอุปกรณ์อีเลคทรอนิค มีทั้งแบบเปลือย คือ ไม่กล่อง ส่วนใหญ่จะซ่อนอยู่ในตู้ลำโพง และแบบทั่วไปที่ออกแบบกล่องมาอย่างสวยงาม เพื่อให้ติดตั้งเข้าชุดกับลำโพง อีกทั้งโชว์ได้ไม่ต้องหลบซ่อนเหมือนแบบเปลือย

อุปกรณ์หลักๆ มีด้วยกัน 3 ชนิด คือ 1. คาพาซิเตอร์ (CAPACITOR) หรือ แคพ (CAP) ใช้ตัวย่อเป็น “C” มีหน่วยเป็นไมโครฟารัด (UF) ทำหน้าที่กรองความถี่เสียงต่ำ 2. อินดัคเตอร์ (INDUCTOR) หรือ คอยล์ (COIL) ใช้ตัวย่อเป็น “L” มีหน่วยเป็น มิลลิเฮนรี (MH) ทำหน้าที่กรองความถี่เสียงสูง 3. รีซิสเตอร์ (RESISTOR) หรือ ตัวต้านทาน ใช้ตัวย่อเป็น “R” มีหน่วยเป็นโอห์ม (OHM) ทำหน้าที่ต้านทานกระแส

สิ่งที่นักเล่นระดับออดิโอไฟล์ให้ความสำคัญ เป็นระดับความลาดชันของวงจร (SLOP) มีหน่วยเป็น ดีบี/ออคเทฟ (DB/OCTAVE) หลักๆ มีอยู่ 4 ค่า คือ 6/12/18/24 ขึ้นอยู่กับวงจรที่ใช้ออกแบบ ซึ่งที่ได้รับความนิยมจะเป็นของ BURR-BROWN และ LINKWITZ-RILEY ชอบแบบไหนเลือกกันได้ครับ

นอกจากนั้นเป็นฟังค์ชันเพิ่มเติม ซึ่งแต่ละค่ายออกแบบมาให้แตกต่างจากคู่แข่ง อาทิ ปรับระดับสัญญาณเสียงแหลมได้ หรือการต่อเล่นแบบไบไวร์ (BI-WIRE) เพื่อแยกขับลำโพงแบบตัวต่อตัว

 

การติดตั้ง/ใช้งาน

สิ่งสำคัญสำหรับพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ คือการนำมาใช้งานให้ถูกต้อง นั่นคือ การต่อสายลำโพง จากเพาเวอร์แอมพ์มายังอินพุท และต่อสายลำโพงเอาท์พุทไปยังดอกลำโพง ซึ่งจะต้องถูกต้องตามที่กำหนด มิเช่นนั้น การทำงานก็จะไม่มีประสิทธิภาพ ซึ่งแท้จริงแล้ว คู่มือที่ให้มาจะบอกอย่างชัดเจน ชนิดที่นำมาต่อเล่นเองได้ทันที หลายคนจะโยนทิ้ง และสงสัยว่าต่อเล่นอย่างไร

หากไม่มีคู่มือ การต่อเหมือนกันหมดครับ คือ ขั้นแรก ต้องแยกชุดลำโพงและตัวพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ออกจากกัน สำหรับด้านซ้าย (L) และขวา (R) จากนั้นให้ต่อสายลำโพงจากขั้วเพาเวอร์แอมพ์ (L+/L-) มายังขั้วอินพุทของพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ ด้านซ้าย (+/-) และต่อสายลำโพงจากเอาท์พุทของมิดเบสส์ หรือวูเฟอร์ (W+/W-) ไปยังขั้วบวก/ลบ ของดอกลำโพงมิดเบสส์ และต่อสายลำโพงเอาท์พุทของทวีเตอร์ (T+/T-) ไปยังขั้วบวก/ลบของดอกทวีเตอร์ จากนั้นทำเช่นเดียวกันกับชุดลำโพงทางด้านขวา เป็นอันเสร็จพิธี ในกรณีที่เป็นลำโพงแยกชิ้น 3 ทาง จะมีเอาท์พุทของมิดเรนจ์ (M+/M-) เพิ่มขึ้นมา ไม่ต้องตกใจ ก็ต่อไปที่ดอกลำโพงมิดเรนจ์เช่นกัน

สิ่งสำคัญที่ห้ามมองข้าม คือ ห้ามต่อชุดลำโพงในขณะเปิดระบบเครื่องเสียงอยู่เด็ดขาด ปิดระบบทุกครั้ง และเมื่อต่อครบเสร็จสมบูรณ์ จึงเปิดระบบเพื่อเชคความถูกต้อง ว่าเสียงออกครบทุกดอกหรือเปล่า แชนแนลซ้าย/ขวา ถูกต้องหรือไม่ เสียงเบสส์/กลาง/แหลม ออกตรงกับดอกลำโพงหรือเปล่า

ทางที่ดีก็ให้ช่างที่มีความชำนาญติดตั้ง เพราะว่าจะต้องถอดแผงประตู เดินสายลำโพง และหาตำแหน่งติดตั้งตัวพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ ให้มั่นคง ส่วนใหญ่จะนำไปซ่อนในแผงประตู ซึ่งเดินสายลำโพงไปยังมิดเบสส์ได้ง่าย แต่สำหรับพาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ ที่ปรับแต่งเสียงได้ คงจะลำบาก หากต้องถอดแผงประตู เพื่อปรับแต่งเสียงกัน

 

สรุป

พาสสีฟ ครอสส์โอเวอร์ เป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญไม่แพ้ดอกลำโพง เพราะนอกจากจะปล่อยช่วงความถี่ให้ลำโพงทำงานอย่างมีประสิทธิภาพแล้ว ยังช่วยป้องการความเสียหายให้กับลำโพงไปด้วยในตัว แม้ว่าจะดูเป็นวงจรที่ซ้บซ้อน แต่หากทำความเข้าใจ และใช้งานให้ถูกต้อง ก็จะทำให้คุณภาพเสียงออกมาดี อย่างไม่เชื่อหูทีเดียว



------------------------------
เรื่องโดย : กองบรรณาธิการ
นิตยสาร CAR STEREO ฉบับเดือน มิถุนายน ปี 2554
คอลัมน์ : พิเศษ
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/Q0R7T
อัพเดทล่าสุด
18 Nov 2018

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
3.
524,000
4.
599,000
5.
3,599,000
7.
2,090,000
8.
2,229,000
9.
779,000
10.
3,590,000
12.
1,316,000
13.
1,749,000
15.
3,299,000
16.
5,399,000
17.
6,799,000
18.
3,249,000
19.
4,980,000
20.
6,799,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th