บทความ

ขนบสักวา: เกริ่นชวน-ตอบรับ (2)


บางครั้งบทเกริ่นและบทตอบรับ ก็พยายามบอกผู้ฟังว่ามีใครร่วมวงสักวาด้วย เช่นบทเกริ่นของ ทวีสุข ทองถาวร (อีก 1 ใน 4 มือทองของวรรณศิลป์ธรรมศาสตร์ยุคเฟื่องฟู) วาดวาจาไว้ที่วิทยาลัยครูเทพสตรี (ลพบุรี) เมื่อ 28 มิถุนายน 2523 ว่า

 

“สักวามาชื่นฉ่ำกับคำหวาน/ด้วยวิญญาณคนที่รักศักดิ์ภาษา/ปิ่นฤทัย, อรฉัตร นัดกันมา/ทั้ง นิภา, ผ่องพรรณ พร้อมวันนี้/ชวนร่วมวงสักวาว่ากลอนสด/ให้หมดจดแจงคารม สมศักดิ์ศรี/วันแห่งการนัดพบชาวลพบุรี/เป็นวันที่จะซึ้งใจไปนานเอย”

 

คารมของทวีสุข มักจะมีอะไรดีๆ เสมอ ซึ่งพอจะเข้ากันได้กับบทตอบของ ผ่องพรรณ สิงหเสนี (กวีชาวสีเทาแห่งอาณาจักรสีชมพูรุ่นเดียวกับ วินัย และผู้เขียน-เข้าปี 2499)
ซึ่งตอบบทเกริ่นชวนของ วินัย ภู่ระหงษ์ ในการแสดง ณ สังคีตศาลา (ของกลุ่ม“ชุมนุมน้ำชาวันอาทิตย์”) เมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2523 ที่ว่า

 

“สักวาหวานรสที่หยดย้อย/ไม่เปรียบถ้อยสักวาภาษาหวาน/หวานน้ำใจหวานรสพจมาน/คำชายชาญเชิญชวนป่วนหัวใจ/พบ ประยอม, วินัย,เนาวรัตน์/ใครจะขัด ทวีสุข, สุรินทร์ ได้/อรฉัตร, ผ่องพรรณ, ปิ่นฤทัย/นภาลัย, นิภา ล้วนรับชวนเอย”

 

บางครั้งก็ต้องออกตัวแทนเพื่อนๆ ที่นัดแล้วมาร่วมวงไม่ได้ เป็นการแสดงปฏิภาณ (เอาตัวรอด) บอกเรื่องราวความเป็นไปด้วย อย่างเช่น เมื่อ 28 มิถุนายน 2524 ผู้เขียนชวนเพื่อนไปสาธิตสักวาที่โรงเรียนสงวนหญิง จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อนไปไม่ได้หลายคนต้องเกริ่นไปออกตัวไปว่า “สักวามาสุพรรณในวันนี้/มิได้มีแผนการณ์กันล่วงหน้า/เนาวรัตน์ ยังอยู่ไกลในมะนิลา/ทวีสุขป่วยนิภาอยู่พยาบาล/เพียงดวงใจ,อรฉัตร และบุญครอง/พร้อมประยอมซองทองพร้องขับขาน/จะสาธิตสักวาว่า กลอนกานท์/กลอนจะหวานหรือไม่สงสัยเอย”

 

ซึ่งทำให้คนฟังพอหายข้องใจไปได้ ซึ่งบทนี้ มรว. อรฉัตร ซองทอง ซึ่งไปด้วยกันต้องช่วยกันออกตัวรับกันไปได้“ สักวาวันนี้วิถีลิขิต/หวังตามติดมาช่วยเชียร์เพลียนักหนา/พอกวีซีไรท์ไม่ได้มา (ฮา)/เราแลนด์ไรท์เลยพลาดท่ารับหน้าแทน (ฮา)/มาเล่นกลอนวอนเว้าชาวสุพรรณ/ช่วยกันฝันวันนี้ดีเหลือแสน/วงกวีศรีชาติไม่ขาดแคลน/ช่วยหวงแหน
รักษาไว้ให้ดีเอย”

 

นับตั้งแต่เป็นโต้โผสักวามานานนับหลายสิบปี ผู้เขียนพบว่า นักสักวาที่มักจะเกริ่น-รับคมๆจะเป็นเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์, ทวีสุข ทองถาวร, มะเนาะ ยูเด็น, สุรินทร์ ประสพพฤกษ์ ฯลฯ ส่วนฝ่ายหญิงก็มี นิภา บางยี่ขัน, ดวงใจ รวิปรีชา, นภาลัย (ฤกษ์ชนะ) สุวรรณธาดา ฯลฯ นอกจากที่ยกตัวอย่างมาแล้ว เช่น บทตอบของ ดวงใจ (หรือปิ่นฤทัย) รวิปรีชา ตอบบทเกริ่นของผู้เขียนที่วิทยาลัยครูพิบูลสงคราม พิษณุโลก เมื่อ พศ. 2529 ว่า

 

“สักวาหนีเรื่องแชร์แม่ชะม้อย (ฮา)/หลบเรื่องทรัสต์ที่ยับย่อยมาถึงนี่/หนีลูกปืนปี้ป่นของพลตรี/เพื่อฟังถ้อยวาทีของพี่ชาย/คนแก่เก่าเฒ่าทารกโกหกเก่ง/ท้าบรรเลงสักวา น่าเบื่อหน่าย/ขอจงแพ้แย่ยับให้อับอาย/พี่จะขายหน้าเขาคราวนี้เอย”

 

ซึ่งไม่ต้องบอกก็รู้ว่า นักศึกษาวิทยาลัยครูแห่งนั้นจะชอบใจเพียงใด หรือเมื่อตอนเราไปสาธิตสักวาให้นักเรียนโรงเรียนมหาพฤฒารามชมเมื่อปี 2529 ทวีสุข ทองถาวร เกริ่นเอาใจนักเรียนสาวๆ ทั้งหลายซึ่งเก้าอี้นั่งมีไม่พอ ต้องมานั่งกับพื้นตรงหน้าเวทีไปว่า

 

“สักวามาสถานปานถิ่นทิพย์/ตากะพริบอยู่ข้างหน้าท้าทายฝัน/รู้สึกรักสักวามาพร้อมกัน/ชมประชันคำคมคารมกลอน/ชวนสามสาวรุ่นคุณน้ามาถึงนี่ (ฮา)/เรารู้ดีว่าต่างรักรสอักษร/หนุ่มรุ่นลุงเชิญน้าอย่าอาวรณ์/ฝากสุนทรสักวาครานี้เอย”

 

ก็ได้รับบทตอบจาก ดวงใจ รวิปรีชา เพื่อนร่วมมหาวิทยาลัยของเขาว่า

 

“สักวาฟังคำวอนกลอนปู่แก่ (ฮา)/ทำมาแหย่แม่เสือเหลือจะห้าม/ต้องฝากลายในมหาพฤฒาราม/ต่อตีตามประสาหญิงไม่กริ่งเกรง/กลอนเราเมดอินไทยแลนด์แฟนชื่นชอบ
(ฮาดังมาก) จะโต้ตอบสักวาให้กล้าเก่ง/ฉลองปีเยาวชนจนครื้นเครง/มันกว่าเพลงคาราบาวฟังเอาเอย” (ฮาดัง-ปรบมือยาวนาน)

 

กลอนบทนี้ยังบอกให้เรารู้ว่าตอนนั้น เพลงของคาราบาวกำลังฮิท และบอกประวัติได้ว่าตลับที่ชื่อเมดอินไทยแลนด์กำลังดังระเบิดและขายดีเป็นเทน้ำเทท่า

 

เล่าประวัติเก่าๆ แล้วก็คิดถึงความหลัง หลายครั้งที่เราอดไม่ได้ที่จะต้องย้อนพูดถึงความหลังกระนั้น ทุกวันนี้พวกเราที่รักสักวาและมีองค์กรต่างๆ ชวนให้เราไปแสดงอยู่เรื่อยๆ เราก็เลยยังโลดแล่นในแดนปฏิภาณกวีนี้อยู่ต่อไป บางครั้งก็ชวนให้รำลึกความหลังครั้งสาวๆหนุ่มๆ เช่น เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2546 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตเชิญพวกเราไปแสดงในงานสัมมนา “ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ มุ่งสู่การพัฒนา” ผู้เขียนได้รับหน้าที่เป็นคนเกริ่นชวน

 

“สักวาห้องสมุดสุดประเสริฐ/เป็นบ่อเกิดแห่งความรู้เฉกครูสอน/สอนให้รักการประพันธ์ ฉันท์กาพย์กลอน/พบเนื้ออ่อนสาวกวีทั้งสี่คน/ก่อนเมื่อเคยสาวหนุ่มเคยรุ่มร้อน/เราสัญจร
สักวาท้าทุกหน/พบวันนี้วัยคุณป้าน่ากังวล/หนุ่มหน้ามนสี่คนท้ากล้าไหมเอย” หนุ่ม (วัยดึกเรียงตามอายุมี ประสพโชค เย็นแข ผู้เขียน อำพล สุวรรณธาดา และ อดุล จันทรศักดิ์
ซึ่งตอนนั้นอายุประมาณ 5 รอบเรียงลงมา)

 

ทำให้สาววัยคุณป้าเรียงลำดับจาก 5 ทศวรรษปลายๆ ลงมาถึงกลางๆ 4 ทศวรรษ คือ นิภา (บางยี่ขัน) ทองถาวร มรว. อรฉัตร ซองทอง นภาลัย (ฤกษ์ชนะ) สุวรรณธาดา และ ชมัยภร แสงกระจ่าง ซึ่งนิภาผู้อาวุโสสูงสุดตอบเกริ่นด้วยอารมณ์เศร้าดังนี้

 

“สักวาฟังเกริ่นเชิญชวนชื่น/แต่จิตใจยังสะอื้นอาลัยหา/ด้วยเพื่อนร่วมวงรักสักวา/วันนี้ขาดคนคุ้นหน้าดารากลอน/วงกวียังมีมนต์ให้คนรัก/ร่วมปกปักรักษาอย่าถ่ายถอน/ถึงอย่างไรเดอะโชว์มัสต์โกออน/มาคลายร้อนด้วยสักวาดีกว่าเอย” บทนี้ทำให้เราทำใจลำบากที่จะเล่นอะไรสนุกๆ เพราะ ดวงใจ รวิปรีชา ซึ่งรับปากกับเราแล้ว ด่วนจากไปก่อนหน้าไม่กี่ชั่วโมงนั้น แต่พวกเราก็ต้องรักษาหน้าที่ อย่างที่นิภาว่า THE SHOW MUST GO ON

การไปแสดงสักวาก็เหมือนกับการไปปาฐกถา-อภิปราย-โต้วาที-ยอวาที ฯลฯ ซึ่งผู้แสดงต้องเตรียมข้อมูลให้เข้าบรรยากาศของผู้ฟังและสถานที่ ดังเช่นในปี 2537ที่เทคโนโลยีการโทรศัพท์ในประเทศเรากำลังตื่นตัวเป็นอย่างยิ่ง เพราะบริษัทเทเลคอมเอเซีย (ทีเอ) ฯ ได้รับสัมปทานติดตั้งโทรศัพท์ร่วมกับองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย มีการนำเทคโนโลยีการสื่อสารใหม่ๆ มาใช้ ผู้เขียนได้รับปาก ดร.อาชว์ เตาลานนท์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ให้นำวงสักวาไปแสดง เริ่มจากบทไหว้ครูที่อาจารย์สมประสงค์ ปิ่นจินดา

 

“สักวาถวายบังคมบรมบาท/พระปิยมหาราช ธ สร้างสรรค์/ทรงริเริ่มการสื่อสารประชาสัมพันธ์/ทีเอสานสืบงานนั้นจนวันนี้/ไหว้เลขหมายที่ขอไว้ที่เจ็ด-สิบเอ็ด (7-11 ฮา)/ขอให้ติดตั้งสำเร็จที่หลักสี่/ไหว้ใยแก้วบริการสื่อสารดี (ใยแก้วนำแสง-FIBER OPTIC)/ไหว้ผู้รักนักกวีกลุ่มนี้เอย”

 

และหลังจากกวีทีเอ คือ คุณบุญเกิด ธรรมวาสี เกริ่นชวนแล้ว คุณดวงใจ รวิปรีชาก็ตอบเกริ่นมันๆ ว่า “สักวามาพบกันในวันนี้/เหมือนวีดิโอคอนเฟอร์เรนศ์ได้เห็นหน้า/พบเพื่อนเก่าเก๋าก๊กนักสักวา/ทางทีเอชวนมาท้าทายกลอน/เซย์ ฮัลโหล-โอเค-เมย์-แอคเซพท์ (ฮา)/ขอเชิญเก็บไฮเทคโนโก้ไว้ก่อน/เพื่อรื่นรสกวีวรรณอันสุนทร/พร้อมเพลงไทยบรรเลง
ซ้อนอ่อนหวานเอย”

 

นี่คือ ตัวอย่างขนบประเพณี การเกริ่น และตอบรับในการเล่นสักวา ซึ่งแสดงปฏิภาณของคนว่ากลอนในลีลาต่างๆ กัน อันเป็นขนบที่เยาวชนควรรุ่นหลังคงจะได้รับรู้เผื่อจะไป ปฏิบัติดัดแปลงให้ดียิ่งขึ้นไปอีก



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน กรกฏาคม ปี 2553
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/j1l6t

บทความที่เกี่ยวข้อง

อัพเดทล่าสุด
23 Oct 2017

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
489,000
2.
1,199,000
4.
2,490,000
5.
479,000
6.
939,000
7.
24,500,000
8.
34,000,000
9.
23,795,000
12.
18,900,000
13.
18,999,000
14.
3,199,000
15.
3,399,000
16.
2,549,000
17.
4,499,000
18.
2,299,000
19.
3,199,000
20.
3,299,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th