บทความ

ขนบไหว้ครูสักวา (2)


ในฉบับกุมภาพันธ์ เล่าไว้ว่าสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารีทรงบทไหว้ครู
สักวาครั้งแรกของพระองค์ไว้น่าฟังอย่างไร ขอเล่าถึงครั้งที่ 2 เมื่อทรงสักวาที่วังบ้านปลายเนิน
ในการแสดงอย่างเป็นกันเอง เนื่องในวันคล้ายวันประสูติของหม่อมเจ้าดวงจิตร จิตรพงศ์
26 กันยายน 2531 พระองค์ทรงไหว้ครูว่า

สักวาน้อมเบญจางคประดิษฐ์/ไหว้ไตรรัตน์ประสิทธิ์ประเสริฐผล/ดุจแสงสูรย์ส่องสว่างกระ
จ่างมน/เชิดชูชนพ้นวิสัยแห่งภัยพาล/ไหว้คุณครูอาจารย์ชาญวิชา/ศิลปะทุกสาขารู้แตกฉาน/
เพียรสอนสั่งด้วยเมตตามาก็นาน/ขอให้ท่านช่วยวันนี้กลอนดีเอย

นักกลอนชั้นครูในยุคปัจจุบันหลายท่านที่เคยแต่งบทสักวาไหว้ครูได้น่าฟัง

มรว. คึกฤทธิ์ ปราโมช (ต่อมาได้รับยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติรุ่นแรกปี 2528 พร้อมกับ
อาจารย์มนตรี ตราโมท ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี และ ศ. เฟื้อ หริพิทักษ์) เคยแสดง
ณ สังคีตศาลา เมื่อ 17พฤษภาคม 2502 (ในการเล่นสักวาเรื่องสังข์ทอง) ไว้ว่า

สักวาประนมนิ้วขึ้นเหนือเศียร/ต่างธูปเทียนดอกไม้ทองของถวาย/ไหว้พระแก้วทั้งสาม
อร่ามราย/ที่ส่องสายทางเลิศเกิดปัญญา/ไม่ไหว้ครูอื่นใดในพิภพ/ผู้แจ้งจบเกินพระพุทธ
สุดจักหา/ไม่มีศาสตร์ใดล้ำพระธรรมา/พระสงฆ์สาวกวิมุติสุดเปรียบเอย

บทนี้ร้องด้วยเพลงพระทองอันไพเราะและเหมาะอย่างยิ่ง นับเป็นบทไหว้ครูชั้นครู
ทีเดียว

อ. มนตรี ตราโมท ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์-ดนตรี กรมศิลปากร เคยบอกบทไหว้ครูใน
การแสดงสักวาหน้าพระที่นั่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ เรื่องขุนช้างขุนแผนที่หอประชุมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ในวาระถวายพระพรปีใหม่ 12 มกราคม 2503 ว่า

สักวาถวายบังคมบรมบาท/ภูวนาถนฤบดินทร์ปิ่นเกศี/ทั้งสมเด็จพระบรมราชินี/พระบารมีปกเกล้า ฯ เหล่าสักวา/ขอถวายพระพรทวีในปีใหม่/ให้สองไท้ทรงเกษมสุขหรรษา/พระชนม์ยงธำรงรัฐวัฒนา/
ปกประชาไทยระรื่นฉ่ำชื่นเอย

เมื่อ 22 เมษายน 2502 ผู้เขียนและเพื่อน (โกวิท สีตลายัน วินัย ภู่ระหงษ์ และมะเนาะ ยูเด็น) ไปออกโทรทัศน์ครั้งแรกในชีวิต รายการ “ลับแลกลอนสด” ทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 4 บางขุนพรหม เราช่วยกันแต่งบทไหว้ครูที่จดจำมาได้จนวันนี้ว่า

โกวิท บังคมคัลอัญชลีกวีเอก ซึ่งสรรค์เสกสวนสวรรค์วรรณศิลป์/ประยอม หยาดน้ำแก้วแจ้วจำเรียงเพียงเพลงพิณ ราวฝนรินจากสวรรค์จรรโลงใจ/วินัย โปรดช่วยดลกลกานท์ที่ขานขับ ใครสดับให้พะวงเฝ้าหลงใหล/มะเนาะ แม้โลกลาญกานท์กลอนขจรไกล จำหลักในห้วงจิตเป็นนิจเอย

ส่วนนักกลอนปัจจุบันอย่างชาวสโมสรสยามวรรณศิลป์ จะมีลีลาไหว้ครูกันไปต่างๆ ซึ่งเราจะสังเกตว่า นอกจากไหว้พระคุณครูบาอาจารย์ บิดามารดา ครูกลอน ครูดนตรี ครูศิลปะต่างๆ แล้ว ก็จะรำลึกพระมหากรุณาธิคุณในพระมหากษัตราธิราชทั้งอดีต-ปัจจุบัน รวมทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำแห่งที่เราไปเล่นสักวานั้นๆ ด้วย

อย่างของ รศ. วันเนาว์ ยูเด็น ไหว้ครูที่เวทีสักวาคราวสมาคมนักเขียนจัดวรรณกรรมสัญจรไปที่นครศรีธรรมราช (14 กรกฎาคม 2533) ดังนี้

สักวาบังคมบรมธาตุ/ไหว้ศรีปราชญ์ครูกวีศรีอักษร/ครูโนราครูหนังฝากฝังกลอน/เอื้ออวยพรเพียงมนต์เมื่อยลยิน/ให้กลอนกานท์หวานคำดั่งน้ำอ้อย/ซาบซึ้งสร้อยสักวาภาษาศิลป์/โปรยคำหอมกล่อมแดนกลบแผ่นดิน/ไหลหลั่งรินมธุรสบทกลอนเอยเมื่อนักร้องร้องเพลงช้าปี่ใน แล้วต่อด้วยปีนตลิ่งนอกก็ให้ความรู้สึกขรึมขลังจับจิตจับใจอย่างบอกไม่ถูก

เมื่อไปเล่นกลอนสดในรายการ “เวที-วาที” ที่คุณ กรรณิกา ธรรมเกษร เป็นผู้จัด ณ สถานีโทรทัศน์ช่อง 5 สนามเป้า ในวันสงกรานต์วันที่ 14 เมษายน 2529 ผู้เขียนรับหน้าที่ไหว้ครูไว้ดังนี้ (มีลีลากลอน เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ และทวีสุข ทองถาวรปนด้วย เพราะสองคนช่วยกระซิบ ด้วยถูกโยนให้รับหน้าที่กะทันหัน)

กราบดวงแก้วทั้งสามงามคุ้มเกล้า/กราบผงเถ้าบาทบงสุ์พระทรงศักดิ์/กราบพ่อแม่ครูอาจารย์ภิบาลรัก/ กราบทุกวรรคบทกลอนสุนทรครู/ประเพณีดีงามความเป็นไทย/จรรโลงไว้ให้บรรเจิดงามเลิศหรู/เป็นคนไทยชูชาติไทยให้ตราตรู/ดำรงอยู่ชั่วกัปกัลป์นิรันดร์เทอญ

สมประสงค์ ปิ่นจินดา ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของวิทยาลัยครูสวนดุสิต (ในช่วงนั้น) เรียงร้อยบทไหว้ครูวันที่เราได้รับพระกรุณาธิคุณ โปรดเกล้า ฯ ให้ถวายสักวาแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในเรือ “ประพาสอุทยาน” ณ อุทยาน ร. 2 เมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2530 ไว้น่าฟังอย่างยิ่งว่า

สักวาพระบารมีปกกระหม่อม/ข้าพระบาทมนัสน้อมจำนงถวิล/บุหลันเลื่อนลอยฟ้ามาโลมดิน/ชุบชีวินซาบซ่านหวานกานท์กวี/เป็นบุญเกล้าที่ได้เฝ้ายุคลบาท/วโรกาสประพาสท่องนทีศรี/ประมวลใจถวายใจโดยภักดี/กรองวจีกล่อมพระทัยให้ชื่นเอย

บทนี้เมื่อขับร้องเพลงเวสสุกรรมจึงไพเราะขรึมขลังน่าฟังยิ่งนัก

วินัย ภู่ระหงษ์ แห่งมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตรเคยว่าบทไหว้ครูในวันนักเขียน 5 พฤษภาคม 2532 ไว้น่าฟังไม่น้อยเหมือนกัน

สักวาถวายบังคมบรมกษัตริย์/นับแต่วันเถลิงฉัตรสโมสร/เป็นร่มโพธิ์คุ้มเกล้าเหล่านาคร/ได้ครองสุขสถาวรสวัสดี/วโรกาสบรรจบวันเฉลิมฉัตร/ฉัตรมงคลมงคลรัตน์เฉลิมศรี/ขอฉัตรเมืองคู่รัฐป้องปัฐพี/จบวจีถวายชัยไหว้ครูเอย

ทวีสุข ทองถาวร นักกลอนมือทองของธรรมศาสตร์เป็นคนหนึ่งที่ไหว้ครูได้อารมณ์และตรงตามสถานการณ์ เคยไหว้ครู “งานนักเขียน-หนังสือ” ซึ่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นผู้จัดเมื่อ 6 กุมภาพันธ์ 2531 ไว้ดังนี้

สักวาไหว้แม่โดมโคมศักดิ์ศรี/น้อมใจกราบท่านปรีดีที่สร้างสรรค์/ธรรมศาสตร์งามสง่าสถาบัน/ช่วยยืนยันเราเทิดค่าภาษาไทย/วันนักเขียน-หนังสือสื่อความคิด/สร้างชีวิตสร้างความหวังสร้างนิสัย/โลกทัศน์พัฒนาก้าวหน้าไกล/เพราะเราได้หนังสือดีมีค่าเอย

เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ กวีซีไรท์ปี 2533 ศิลปินแห่งชาติปี 2536 นับเป็นคนที่เราอยากฟังกลอนไหว้ครู บทเล่นหรือบทลา ทุกประเภทของเขามาก เพราะเขาจะให้อะไรใหม่ๆ ไม่ซ้ำซาก อย่างเช่นครั้งเราไปเล่นกลอนที่ช่อง 5 ในรายการ “เวที-วาที” อีกครั้งหนึ่งเขาไหว้ครูได้งดงามเหลือเกินว่า

สักวาครูวาทีเป็นศรีสง่า/ครูช่องห้าสถานีเป็นศรีช่อง/ครูพระจันทร์วันเพ็ญเป็นสีทอง/ครูจำลองคนดีเป็นศรีเมือง/กระทงถ้อยร้อยคำเรียงความคิด/แม่น้ำใจใสสนิทบูชิตเบื้อง/กระทงน้อยลอยน้ำรำไรเรือง/มาเป็นเครื่องบูชาครูทุกผู้เอย

เมื่อร้องด้วยเพลงนกกระจอกทองจึงไม่ต้องสงวัยว่าจะไพเราะเพียงไร ทั้งให้ภาพและความรู้แก่ผู้อ่านว่า วันนั้นเราเล่นกลอนคืนวันลอยกระทงตอนที่ พลต. จำลอง ศรีเมือง ได้รับเลือกเป็นผู้ว่ากทม.ด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น

 



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน มีนาคม ปี 2553
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/cTJRR

บทความที่เกี่ยวข้อง

อัพเดทล่าสุด
21 Nov 2017

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
14,900,000
2.
3,699,000
3.
2,930,000
4.
679,000
5.
1,290,000
6.
21,890,000
7.
24,900,000
8.
3,090,000
9.
75,000,000
11.
1,545,000
12.
1,465,000
13.
2,390,000
14.
489,000
15.
1,199,000
17.
2,490,000
18.
479,000
19.
939,000
20.
24,500,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th