บทความ

เราเกิดที่วังบางขุนพรหม


ในปี 2502 เมื่อผู้เขียนเป็นนิสิตชั้นปีที่ 4 ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย (สมัยนั้น “ณ” ไม่มีการันต์ ตามหลักคำสมาส) สถานีโทรทัศน์ ช่อง 4 บางขุนพรหม (ทีวีขาวดำ-ช่องแรกของไทย และของเอเชียอาคเนย์) จัดรายการสำคัญ ชื่อ “ลับแลกลอนสด” โดยเชิญนักกลอนทีมละ 4 คน มาประชันฝีปากกัน เดือนละครั้ง บางครั้งอาจเป็นทีมชาย หรือหญิงล้วน บางเดือนอาจคละกันทั้ง 2 ทีม แล้วเชิญกวีอาวุโส หรือครูบาอาจารย์ภาษาไทยที่มีชื่อเสียงทางการกวีมาเป็นกรรมการตัดสิน โดย จำนง รังสิกุล หัวหน้าฝ่ายจัดรายการ ทำหน้าที่เป็นพิธีกรดำเนินรายการ

ปรากฏในสมุดบันทึกลายพระหัตถ์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเหมวดี ซึ่งเราค้นพบหลังจากที่พระองค์สิ้นพระชนม์แล้วว่า ทรงบันทึกการแสดงในรายการลับแลกลอนสด ถึง 12 ครั้ง ในจำนวน 15 ครั้ง มีทั้งการประชันของกวีอาวุโส และกวีหนุ่มสาวร่วมสมัย (อ้างอิง-“สักวาวิวิธ” รวบรวมโดย ประยอม-อรฉัตร ซองทอง-2525) ที่วิเศษยิ่งกว่านั้น คือ ทรงบันทึกอย่างละเอียดเกี่ยวกับการแสดงสักวาหน้าที่นั่งถวาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถไว้ด้วย

เพื่อเป็นการยืนยันว่าผู้เขียนกับเพื่อนหนุ่มสาวในยุคนั้น เกิดในวงการกวีทางโทรทัศน์ และวงสักวา โดยการทำคลอดของ จำนง รังสิกุล ผู้เขียนขอยกบางบทจากการประชันของเรามาบำเรอผู้อ่านพอเป็นพยาน

สมัยนั้นรายการต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นรายการสด ไม่มีการบันทึกเทป หรือวีดีโอ คงเพราะวิทยาการยังไม่ก้าวหน้าพอ หลังจาก “ลับแลกลอนสด” มีรายการแรกเมื่อเดือนมีนาคม 2502 ไปแล้ว วันหนึ่งเพื่อนรักของเรา คือ อาพันธ์ชนิตร สุวรรณกร ซึ่งลาออกจากคณะอักษรศาสตร์ที่เธอเรียนยังไม่จบไปเป็นพนักงานของไทยทีวีแล้ว ให้คนมาบอกเราว่า ขอให้พวกเราจัดทีมชายไปออกรายการในคืนวันพุธที่ 22 เมษายน 2502 แข่งกับทีมหญิง ซึ่งเรามารู้ภายหลังว่า มี นรี นันทวัทน์ ศิริเพ็ญ ภิบาลกุล รำภี สอนอำไพ และพวงศรี สิงหเสนี ซึ่งล้วนมีฝีมือ และมีผลงานในนิตยสารมาแล้วพอสมควร

ส่วนทีมเรา โกวิท สีตลายัน ซึ่งอายุน้อยที่สุด แต่มีชื่อเสียง และผลงานในวงการมากกว่าเรา ขออาสาเป็นหัวหน้า (อ้างกับเราทั้งสามว่า “ผมอยากโก้ว่ะ”) และวางตัวให้ข้าพเจ้าคอยรับช่วงเป็นมือสอง คอยแก้เรื่องที่ฝ่ายหญิงตั้งเรื่องมา คอยสานต่อเรื่องจาก โกวิท ให้ วินัย ภู่ระหงษ์ เพื่อนรักร่วมรุ่นของผู้เขียน เป็นมือสาม คอยตลบเรื่องกลับไปสร้างปมให้ฝ่ายตรงข้าม และให้ มะเนาะ ยูเด็น รุ่นพี่ปี 3 ผู้มีฝีปากคม และความคิดเชิงรวบยอดสรุปได้คมคาย เป็นคนคัดท้ายไว้ทีเด็ดทิ้งท้าย

คืนนั้นเรามีบทไหว้ครูที่เราเดินคิดกัน จากร้านอาหารปักษ์ใต้ใกล้วัดอินทรวิหารไปจนถึงสถานีโทรทัศน์ แล้วกลอนก็ออกมาตามกำหนดที่ให้ว่าคนละบาทดังนี้ (โกวิท)-บังคมคัลอัญชลีกวีเอก ซึ่งสรรค์เสกสวนสวรรค์วรรณศิลป์ (ประยอม)-หยาดน้ำแก้วแจ้วจำเรียงเพียงเสียงพิณ ราวฝนรินจากสวรรค์บรรโลมใจ (วินัย)-โปรดช่วยดลกลกานท์ที่ขานขับ ใครสดับให้พะวงเฝ้าหลงใหล (มะเนาะ)-แม้โลกลาญกานท์กลอนขจรไกล จำหลักในห้วงจิตเป็นนิจเอย ส่วนบทไหว้ครูฝ่ายหญิงมีดังนี้ (นรี)-ขออภิวันท์บรรพกวีศรีสยาม ผู้ฝากนามอมตะอนุสรณ์ (ศิริเพ็ญ)-โปรดสดับคำดนูผู้เยาว์วอน ดลทิพย์พรบันดาลถ้อยร้อยฤดี (รำภี )-ด้วยรักกาพย์กลอนแสนแทนประทีป ใจต่างกลีบมาลาสวยรวยหลากสี (พวงศรี)-ให้เพลงกลอนอ่อนหวานปานดนตรี ซึ้งฤดีชนทั้งมวลทั่วถ้วนเอย

จากนั้น จำนง ก็จับฉลากได้กระทู้ “ยามเช้า” ให้ฝ่ายหญิงว่าก่อนคนละวรรค ได้กลอนออกมาดังนี้ (นรี)-สักวาอรุโณทัยเริ่มไขแสง (ศิริเพ็ญ)-ฟ้าเรืองแรงเริงวิหคผกโผผิน (รำภี)-ปวงบุปผาแย้มยวนอวลประทิน (พวงศรี)-สายลมรินรวยรื่นชื่นชีวัน (นรี)-ชีวิตเริ่มเผดิมรุ่งผดุงหวัง (ศิริเพ็ญ)-ก้าวไปยังแสงชีพรีบสร้างสรรค์ (รำภี)-ถึงทุกข์ท้นล้นอุราสารพัน (พวงศรี)-หวังชีพนั้นมียามแจ้งแสงทองเอย

แล้ว จำนง ก็จับฉลากได้กระทู้ “ยามเย็น” ให้ฝ่ายชายว่าบ้าง ซึ่งได้กลอนออกมาดังนี้ (โกวิท)-สักวาสายัณห์ตะวันเศร้า (ประยอม)-โอ้อกเราต่อไปนี้มีแต่หมอง (วินัย)-สิ้นแสงสูรย์เหมือนชีวินสิ้นเรืองรอง (มะเนาะ)-แสงเคยก่องกลายกลับเลือนลับไป (โกวิท)-โอ้นกน้อยคล้อยบินคืนถิ่นฐาน (ประยอม)-เยาวมาลย์ของพี่นี้อยู่ไหน (วินัย)-หวังสบมิตรก็หายหน้าสุดอาลัย (มะเนาะ)-สงสารใจตูเปลี่ยวเดียวดายเอย

ลืมบอกไปว่า ขณะที่นักกลอนว่าออกมาแต่ละวรรคนั้น สถานีก็ให้พนักงานที่มีลายมือสวย เขียนกระดานดำเป็น คอยเขียนบทกลอนตัวโตพอที่คนดูทางบ้านอ่านได้ และลุ้นระทึกตามไปด้วย เมื่อจบแล้วให้ผู้แทนแต่ละทีมอ่านรวดหนึ่ง ให้กรรมการได้ทบทวนตามที่มีผู้คอยจดลงในกระดาษให้กรรมการอ่านทวนตามไป แล้วกรมการ 3 คน (คืนนั้นมี เจือ สตะเวทิน อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญภาษาไทย สุภร บุนนาค กวีและนักเขียนฝีมือเด่น และ เปลื้อง ณ นคร กวี และอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญภาษาไทย วิจารณ์บทกลอนทั้งสองฝ่าย เพื่อให้ผู้ฟังผู้ชมได้รับความรู้ และความเห็นตามไปด้วย แล้วตัดสินให้ฝ่ายชายชนะ ส่งบทให้วงดนตรีบรรเลง และขับร้องบทที่ชนะ

ขออนุญาตย่นย่อเพื่อสงวนเนื้อที่ว่า กระทู้ที่สองเป็นการโต้วาทีในหัวข้อ “รักเป็นทุกข์” โดยฝ่ายหญิงเสนอ 2 คน คนละวรรค แล้วฝ่ายชายกล่าวแก้คนละวรรค 2 คนสลับกันไป กรรมการวิจาณ์ว่า ฝ่ายหญิงเสนอได้ดีมีเหตุผล ได้ดีกว่าฝ่ายชาย ซึ่งแก้ไม่ตก จึงให้ฝ่ายหญิงชนะ และกระทู้ที่ 3 จับฉลากออกมาว่าให้ฝ่ายชายเสี่ยงเพลงยาวต่อกันคนละวรรค แล้วให้ฝ่ายหญิงตอบสารนั้นคนละวรรค กรรมการวิจาณ์ว่ากลอนของฝ่ายหญิงออกมาคมคายกว่า จึงให้ฝ่ายหญิงชนะ

กระทู้สุดท้ายให้ว่าบทลาเป็นดอกสร้อยคนละ 1 บาท (2 วรรค) ซึ่งบทลาฝ่ายชายมีดังนี้ (โกวิท) ลาเอ๋ยลาจาก กวีวากย์ฝากน้องเป็นของขวัญ (ประยอม) ไว้เป็นเพื่อนเตือนใจยามไกลกัน ทุกคืนวันเคียงประคองกล่อมน้องนอน (วินัย) อยู่หนใดใจน้องนึกระลึกบ้าง อย่าแรมร้างทิ้งพี่ให้ฤทัยถอน (มะเนาะ) โอ้ดึกแล้วแก้วตาแสนอาวรณ์ กายจากจรใจยังอยู่เคียงคู่เอย

ส่วนบทลาฝ่ายหญิงมีดังนี้ (นรี) ลาเอ๋ยลาพี่ ซึ้งฤดีกวีรสยังสดหวาน (ศิริเพ็ญ) เปี่ยมประทับกับใจไปเนิ่นนาน ไม่มีวารใดชื่นเหมือนคืนนี้ (รำภี) เพียงลาไปใช่ว่าลาชั่วนิจ ขอมิ่งมิตรโรจน์หวังทั้งศักดิ์ศรี (พวงศรี) ฝากน้ำจิตมิตรใจด้วยไมตรี ตราบวันที่พบกันวันหน้าเอย

กระทู้นี้ปรากฏว่ากรรมการวิจารณ์ว่าบทฝ่ายชายกระทบใจกรรมการมากกว่า จึงให้ฝ่ายชายชนะ แล้วให้บรรเลง และขับร้องด้วยบทของฝ่ายชาย

สรุปแล้วรายการลับแลกลอนสดครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 22 เดือนเมษายน 2502 ผลออกมาเสมอกัน การได้ออกโทรทัศน์ของเราคราวนั้น เป็นที่ประทับใจทั้งเราผู้มีโอกาสออกโทรทัศน์ครั้งแรก และผู้ชมทั้งหลาย ต่อๆ มานักกลอนหนุ่มสาวทั้งหลายก็ได้มีโอกาสไปแสดงฝีปากฝากฝีมือเป็นที่ประทับใจผู้รักการกวีทั้งหลาย ด้วยไม่เคยมีรายการใดที่ชวนสนใจเช่นนั้นมาก่อน ผู้เขียนจึงถือว่าเราเกิดที่วงบางขุนพรหม ดังนี้แล



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน กุมภาพันธ์ ปี 2559
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/9H4Li
อัพเดทล่าสุด
10 Apr 2018

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
5,399,000
2.
4,999,000
5.
524,000
6.
599,000
7.
3,599,000
9.
2,090,000
10.
2,229,000
11.
779,000
12.
3,590,000
14.
1,316,000
15.
1,749,000
17.
3,299,000
18.
6,799,000
19.
3,249,000
20.
6,799,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th