บทความ

ร้อยปีพุทธศักราช


เมื่อตอนเป็นเด็กเล็ก ข้าพเจ้าเคยสงสัยว่าเขาเริ่มต้นนับวันเดือนปีของสิ่งนั้นสิ่งนี้อย่างไร ใครเป็นคนคิดริเริ่ม หรือเขาเอาอะไรเป็นจุดเริ่มต้น ฯลฯ คิดสารพัดสารพัน ตามประสาเด็กบ้านนอกลูกชาวนาที่ไม่มีที่พึ่งพาพอสืบถามใคร หรือสถานที่ค้นหาคำตอบใดได้

เอาแค่อายุคน และ/หรือเหตุการณ์ต่างๆ เดิมทีไทยเราเริ่มต้นปีเมื่อ 1 เมษายน ครั้นเขามาเปลี่ยนต้นปีหรือวันปีใหม่ 1 มกราคม เอาเมื่อปี 2483 ฉะนั้นคนที่เกิดก่อนปี 2483 อย่างพวกเราจึงอายุขาดไป 3 เดือน คือ มกราคม กุมภาพันธ์ และ มีนาคม 2482 เดิม

คนที่เกิดวันที่ 1 เดือนมกราคม พุทธศักราช 2477 อย่างผู้เขียน (ซึ่งแต่เดิมก็ไม่ได้ถือว่าเป็นวันปีใหม่) มาบัดนี้ พอวันที่ 1 มกราคม 2557 สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย เขาก็หาว่าข้าพเจ้าอายุครบ 80 ปีแล้ว ทั้งๆ ที่ข้าพเจ้าแย้ง (ในใจคนเดียว) ว่า ยังอีกตั้ง 3 เดือน คือ พ้นวันที่ 30 เมษายน 2558 นั่นจึงจะครบ แต่ถ้าไปแย้งเขาเข้า ป่านนี้ก็คงยังได้รับรางวัล “นราธิป” เป็นแน่ เพราะเขาจัดมอบเมื่อวันที่ 24 มกราคม 2558

เพื่อนที่อาวุโสกว่าหรือใกล้เคียงกันที่พอจะถามไถ่ให้ค้นหาความรู้มาเล่าสู่กัน ฟัง ต่างก็ทยอยจากไปสู่สวรรค์ชั้นกวีเกือบหมดแล้ว จึงต้องปรึกษา “กูรู” ที่ชื่อ “กูเกิล” ซึ่งท่านก็บอกว่า

ก่อนที่จะใช้พุทธศักราชอย่างที่เห็นกันทุกวันนี้ ไทยเราเคยใช้ “มหาศักราช” และ “จุลศักราช” มาก่อน เช่นเดียวกับอาณาจักรเพื่อนบ้านใกล้เคียง “มหาศักราช” แพร่เข้ามาก่อนศักราชอื่นๆ ดังปรากฏในศิลาจารึกของกรุงสุโขทัย และศิลาจารึกของอาณาจักรใกล้เคียงในย่านนี้เป็นส่วนใหญ่ “มหาศักราช”ตรงกับพุทธศักราช 623 และใช้วันที่ 29 มีนาคม เป็นวันปีใหม่ เข้าใจว่าไทยเลิก “มหาศักราช” ในปี 2112

“จุลศักราช” (จศ.) ไทยเริ่มใช้เมื่อพุทธศักราช 1181 และใช้วันที่ 16 เมษายน เป็นวันปีใหม่ ไทยใช้ จศ. นี้มาตั้งแต่ปลายสมัยสุโขทัย ตลอดสมัยกรุงศรีอยุธยาจนมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ จนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จึงทรงให้ออกพระราชบัญญัติ เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พศ. 2430 ให้ใช้ศักราชของเราเอง เรียกว่า “รัตนโกสินทรศก” โดยเริ่มนับปี 2325 (ปีเริ่มตั้งกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี) เป็น “รัตนโกสินทรศก-(รศ.) 1 แต่ในทางพุทธศาสนา ยังคงใช้ “พุทธศักราช” (พศ.) อยู่

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงมีพระราชปรารภว่า

“ศักราชรัตนโกสินทร์ที่ใช้อยู่ในราชการเดี๋ยวนี้ ยังมีข้อบกพร่องสำคัญอยู่ คือ เป็นศักราชที่สั้นนัก จะกล่าวถึงเหตุการณ์ใดๆ ในอดีตภาคก็ขัดข้อง ด้วยว่าพอกล่าวถึงเรื่องราวที่ก่อนสร้างกรุงขึ้นไปแล้ว ก็ต้องหันไปใช้จุลศักราชบ้าง มหาศักราชบ้าง และข้างในวัดยังใช้พุทธศักราช ฝ่ายคนไทยสมัยที่อยากกล่าวถึงเหตุการณ์อันมีมาก่อนสร้างกรุงรัตนโกสินทร์นี้ ก็มักหันไปใช้คริสต์ศักราช ซี่งดูเป็นการเสียรัศมีอยู่ จึงเห็นว่าควรใช้พุทธศักราชจะเหมาะดีด้วยประการทั้งปวง

เป็นศักราชที่คนไทยซึมซาบดีอยู่แล้ว ทั้งในราชการก็ใช้พุทธศักราชอยู่แล้ว และอีกประการหนึ่ง ในเวลานี้ก็มีแต่เมืองเดียวที่มีพระเจ้าแผ่นดินนับถือพุทธศาสนา…” จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้เริ่มใช้พุทธศักราช เป็นศักราชในทางราชการมาตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พศ. 2456

ดังนั้น นับถึงวันที่ 1 เมษายน พศ. 2556 จึงถือว่าไทยใช้พุทธศักราชในทางราชการมาครบ 100 ปี ในการนี้ มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ร่วมกับ ธนาคารออมสิน ได้จัดพิมพ์หนังสือ “ธรรมราชธีรราชา” เป็นที่ระลึก เนื้อหาในหนังสือเป็นพระบรมราโชวาท และพระราชนิพนธ์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา (เช่น เทศนาเสือป่า บทพากย์ “ธรรมาธรรมะสงคราม” พร้อมภาพฝีพระหัตถ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์) ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้เขียนทราบว่า หนังสือขนาด 8 หน้ายก ปกแข็งเดินทอง หนา 207 หน้าเล่มนี้ พิมพ์เพียง 2,000 เล่ม ยังมีเหลืออยู่บ้างจำนวนไม่มาก ท่านที่สนใจอาจติดต่อที่สำนักงานมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์ ณ หอวชิรานุสรณ์ ถนนสามเสน กรุงเทพ ฯ 10300 โทรศัพท์ 0-2281-4659 โทรสาร 0-2282-2886

ในโอกาสครบ 100 ปี พุทธศักราชนี้ หม่อมราชวงศ์อรฉัตร ซองทอง ได้ประพันธ์บท

ราชสดุดีไว้ว่า : น้อม ฯ บังคมพระมหาธีรราชเจ้า/มงกุฎเกล้าอธิบดินทร์ปิ่นสยาม/ทรงบัญญัติพุทธศักราชประกาศนาม/ธำรงตามพุทธศาสน์แห่งชาติไทย/แต่ก่อนกาลขานรัตนโกสินทรศก/ทรงหยิบยกนับวิธีปีเดือนใหม่/เริ่มแต่ปีปรินิพพานยาวนานไกล/โปรดเกล้า ฯ ใช้แทน รศ. สืบต่อมา/ในรัชกาลที่หกศกสำคัญ/เริ่มสองพันสี่ร้อยห้าสิบห้า/พระราชดำริพินิจพิจารณา/เทียบทั้งคริสต์ศาสนามาตรงกัน/บัดนี้ครบร้อยปีที่ประกาศ/พุทธศักราชยืนยงธำรงมั่น/พระมหากรุณาคุณานันต์/คือมิ่งขวัญประชาชาติราษฎร/ล้วนสำนึกรำลึกพระคุณอุ่นดวงจิต/เชิญบูชิตวชิราวุธานุสรณ์/พระสถิตสรวงสวรรค์นิรันดร์บวร/โปรดคุ้มเกล้าเหล่านิกรการุณย์ไทย/ขจัดทุกข์บำรุงสุขทุกสถาน/ถนอมบ้านทำนุเมืองเรืองสมัย/ขอพระราชจักรีวงศ์ธำรงชัย/ปราศปวงภัยสถิตอยู่คู่ฟ้าดิน @



------------------------------
เรื่องโดย : ประยอม ซองทอง
นิตยสาร FORMULA ฉบับเดือน สิงหาคม ปี 2558
คอลัมน์ : ชีวิตคือความรื่นรมย์
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/3xoN3
อัพเดทล่าสุด
10 Apr 2018

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
1.
3,299,000
2.
5,399,000
3.
6,799,000
4.
3,249,000
6.
53,500,000
8.
3,600,000
9.
4,539,000
10.
13,339,000
11.
2,999,000
12.
1,749,000
13.
1,800,000
15.
499,000
16.
979,000
17.
990,000
18.
4,090,000
19.
1,699,000
20.
13,500,000
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th

บทความที่เกี่ยวข้อง