บทความ

ตู้ลำโพงแบบปิด และเปิด เลือกให้โดนหูตัวเอง


ลำโพงทำงานโดยใช้หลักการเคลื่อนที่ของแม่เหล็กไฟฟ้า ทำให้กรวยผลักอากาศจนเกิดคลื่นเสียง กระจายทั้งด้านหน้า และด้านหลังของกรวย คลื่นเสียง 2 ด้านนี้จะมีเฟสตรงข้ามกัน (OUT OF PHASE) และทับซ้อนกัน เกิดการหักล้าง ทำให้เสียงเบสส์เบา แต่หากมีตู้ลำโพง ผนังตู้จะสะท้อนคลื่นเสียงด้านหลังกรวยให้ไปเสริมคลื่นเสียงด้านหน้า เพื่อให้ 2 คลื่นอยู่ในเฟสเดียวกัน (IN PHASE) เสียงเบสส์จึงดังมากขึ้น ตู้ลำโพงมีหลายแบบ ได้แก่

 

ตู้ปิด (SEALED ENCLOSURE)

ตู้ลำโพงประเภทนี้มีลักษณะปิดทึบ สามารถเก็บอากาศ และควบคุมการเคลื่อนที่ของกรวยลำโพงซับวูเฟอร์ได้ดีกว่าตู้ลำโพงประเภทอื่น นอกจากนี้ ยังให้เสียงเบสส์ที่ลึก มีความหนักแน่น เป็นตู้ที่เหมาะกับลำโพงซับวูเฟอร์ที่มีโครงสร้างกรวยแข็งแรง ขอบเซอร์ราวน์ดมีความทนทาน แม่เหล็กมีขนาดใหญ่ เป็นตู้ที่ออกแบบง่าย ให้การตอบสนองความถี่ต่ำได้รวดเร็ว และต้องการกำลังวัตต์จากเพาเวอร์แอมพ์มากกว่าตู้เปิด

 

ตู้เปิด (VENTED ENCLOSURE)

มีลักษณะคล้ายกับตู้ปิด แต่มีท่อ (PORTED) ทำหน้าที่ระบายคลื่นเสียงเบสส์ที่อยู่ภายในตู้ไปเสริมกับคลื่นเสียงที่อยู่ด้านหน้ากรวยลำโพง โดยมีท่อระบายเสียงไปช่วยเพิ่มความดังเสียงให้มากขึ้นถึง 3 ดีบี เมื่อเทียบกับตู้ปิด ซึ่งคลื่นเสียงที่ออกมาจากท่อจะต้องสัมพันธ์กับคลื่นเสียงด้านหน้าลำโพง จุดสำคัญอยู่ที่ ท่อระบายเสียง ถ้าออกแบบไม่ถูกต้องจะทำให้เสียงเบสส์คลาดเคลื่อน เกิดความเพี้ยน ดังนั้นจะต้องเลือกขนาดท่อ (เส้นผ่าศูนย์กลาง และความยาวท่อ) ตามที่โรงงานกำหนด

 

การออกแบบตู้ลำโพง

การตีตู้ลำโพงจะต้องทราบขนาดเนื้อที่ว่างภายในรถ เช่น ห้องเก็บสัมภาระ เพื่อกำหนดขนาด รูปทรงของตู้ได้เหมาะสม ตัวอย่าง ต้องการตีตู้ปิดให้ลำโพงซับวูเฟอร์ขนาด 10″ (1 ดอก) ส่วนใหญ่จะตีตู้ขนาดระหว่าง 0.6-1.0 ลูกบาศก์ฟุต หรือซับวูเฟอร์ขนาด 12″ (1 ดอก) จะต้องตีตู้ขนาด 2 ถึง 3 ลูกบาศก์ฟุต ในกรณีไม่ทราบสเปค สามารถใช้ซับวูเฟอร์ตามขนาดที่พบเห็นบ่อยๆ เพื่อหาขนาดตู้ตามสัดส่วนดังนี้

ซับวูเฟอร์ 6″ ตู้ขนาด 0.3-0.4 ลูกบาศก์ฟุต

ซับวูเฟอร์ 8″ ตู้ขนาด 0.6-0.8 ลูกบาศก์ฟุต

ซับวูเฟอร์ 10″ ตู้ขนาด 1.0-1.5 ลูกบาศก์ฟุต

ซับวูเฟอร์ 12″ ตู้ขนาด 2.0-3.0 ลูกบาศก์ฟุต

ซับวูเฟอร์ 15″ ตู้ขนาด 5.0-9.0 ลูกบาศก์ฟุต

 

สูตรคำนวณตู้คิดได้จากสมการ 1,728 ลูกบาศก์นิ้ว เท่ากับ 1 ลูกบาศก์ฟุต และ 28 ลิตร เท่ากับ 1 ลูกบาศก์ฟุต หรือตู้ขนาด (สูงxกว้างxลึก) 12″x12″x12″ เป็นต้น โดยขนาดดังกล่าวไม่ใช่ค่าตายตัว จำเป็นต้องปรับสัดส่วน เพิ่มหรือลด ความสูง กว้าง ลึก ของตู้ให้ได้ขนาด 1 ลูกบาศก์ฟุต เพื่อให้เหมาะสมกับการติดตั้งตู้ในเนื้อที่ว่างของห้องโดยสารรถ

วัสดุที่ใช้ประกอบตู้ลำโพงนิยมใช้ไม้ประเภท MDF (MEDIUM DENSITY FIBER BOARD) ความหนา 5/8″ ถึง 6/8″ (ความหนามากราคาสูง) แต่ตู้จะมีโครงสร้างที่หนาแน่น แข็งแรงมากขึ้น ส่วนการตกแต่งผิวตู้เลือกได้จากวัสดุ เช่น ไวนิล พรม ตามชอบ นอกจากนี้ ยังมีสมการคำนวณตู้ลำโพงรูปทรงต่างๆ เช่น รูปกรวย รูปสามเหลี่ยม แต่ไม่นิยมเท่ากับรูปสี่เหลี่ยม และการจะรู้ว่าซับวูเฟอร์เหมาะสมกับตู้ประเภทไหน ให้ดูค่า QTS ใน T/S PARAMETERS ของลำโพง ถ้าต่ำกว่า 0.25-0.4 แนะนำให้ตีตู้เปิด และ QTS สูงกว่า 0.45-0.6 ให้ตีตู้ปิด โดยดูจากสเปคที่โรงงานกำหนด

ในกรณีไม่ถนัดเรื่องการคำนวณตู้ด้วยสมการ มีพโรแกรมคำนวณตู้ลำโพงที่ออกแบบตู้ปิด, เปิด เป็นพโรแกรมสำเร็จรูปของ BASSBOX PRO หรือ TERMPRO BOX DESIGN ซึ่งดาวน์โหลดผ่านอินเตอร์เนทได้



------------------------------
เรื่องโดย : นายจอร์จ
ภาพโดย : ฝ่ายภาพ/อินเตอร์เนท
นิตยสาร CAR STEREO ฉบับเดือน พฤศจิกายน ปี 2558
คอลัมน์ : เทคนิค
ลิงค์สำหรับแชร์ : https://autoinfo.co.th/rppjJ
อัพเดทล่าสุด
13 Aug 2019

Buyer's Guide | คู่มือซื้อรถ

Model Start Price (THB)
  • MAIN SEARCH
  • EASY SEARCH
Make
Model
Price
Engine
More Option >
วัตถุประสงค์ในการใช้รถ (ประเภทรถ)
งบประมาณ
พฤติกรรมการขับรถ

Follow autoinfo.co.th